|
مبانی سلامت معنوی در نهجالبلاغه بر اساس تحلیل کلیدواژههای مرتبط با سلامت
|
سیامک مختاری  ، حسین شمس کوشکی ، ملیحه متوسلیان ، ابوالفضل خوشی*  |
| گروه اخلاق پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله (عج)، تهران، ایران ، Khoshi46@gmail.com |
|
|
چکیده: (4 مشاهده) |
زمینه و هدف: با توجه به گسترش بحرانهای معنوی در عصر حاضر و خلأ چارچوبهای بومی مبتنی بر متون اصیل اسلامی، این پژوهش با هدف تبیین مبانی و استخراج مؤلفههای «سلامت معنوی» از منظر نهجالبلاغه انجام شد.
روشها: مطالعه حاضر با رویکرد کیفی و با استفاده از روش تحلیل محتوای قراردادی انجام شد. دادهها با جستجوی نظاممند 25 کلیدواژه مرتبط با حوزه سلامت در تمامی بخشهای نهجالبلاغه جمعآوری و با بهرهگیری از شروح معتبر، تحلیل مفهومی شدند. در نهایت، مضامین استخراجشده مرتبط با سلامت معنوی در سطوح بینش، گرایش و کنش دستهبندی شده و با یافته های معاصر مورد تطبیق قرار گرفتند.
یافتهها: یافتهها نشان داد که مدل چهاربعدی سلامت معنوی بر نهج البلاغه، وضعیتی پویا و متعادل را تبیین میکند که در قالب زیر قرار میگیرند: 1) ارتباط با خدا (هسته مرکزی) از طریق شکر، تقوا، تمسک به قرآن و عبادات؛ 2) ارتباط با خود (پیششرط درونی) مبتنی بر خودآگاهی، مدیریت نفس و کرامت ذات؛ 3) ارتباط با دیگران (بعد اجتماعی) استوار بر عدالت، صداقت و نیکوکاری؛ و 4) ارتباط با طبیعت (بستر شناختی) با محوریت پذیرش گذرا بودن دنیا و معنابخشی به رنج. این ابعاد در تعاملی ناگسستنی، کل نظام سلامت معنوی فرد را شکل میدهند.
نتیجهگیری: مدل سلامت معنوی در منظومه فکری نهج البلاغه، نشانگر وضعیتی پویا و متعادل در ارائه چارچوبی نظاممند و غنی برای مفهوم سلامت معنوی است: ارتباط با خدا عمود خیمه این نظام است که به تمامی زندگی جهت و معنا میبخشد. ارتباط با خود پی و ستون مرکزی است که استحکام درونی را تضمین میکند. ارتباط با دیگران سایهبان این خیمه است که امنیت و آرامش اجتماعی را فراهم میآورد. ارتباط با طبیعت بستری است که این خیمه بر آن برپا شده و شناخت آن، ما را از لغزش در برابر فریب دنیا مصون میدارد. این پژوهش با ارائه الگویی بومی و دینی، میتواند مبنای نظری مناسبی برای طراحی مداخلات معنوی در حیطههای مشاوره و آموزش مراقبت معنوی در جوامع اسلامی فراهم کند. |
|
| واژههای کلیدی: سلامت، معنویت، نهجالبلاغه، سلامت معنوی، خودآگاهی |
|
|
|
نوع مطالعه: پژوهشي اصیل |
موضوع مقاله:
سلامت معنوی
دریافت: 1404/9/12 | پذیرش: 1405/6/8 | انتشار: 1405/6/30
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال پیام به نویسنده مسئول |
|
|
