fa چرایی و چگونگی تأثیر سلامت معنوی بر سلامت جسمانی بر پایۀ فلسفه و حکمت علوی سلامت معنوی Spiritual Health پژوهشي اصیل Original Research <span style="font-family:Tahoma;"><span dir="RTL" lang="FA">از نگاه فلسفی و دینی همچنان که سلامت جسمانی بر عهدۀ طب جسمانی است، سلامت قلبی و معنوی بر عهدۀ طب روحانی است. لیک پرسش این است که آیا سلامت معنوی بر سلامت جسمانی تأثیر دارد</span> <span dir="RTL" lang="FA">و در نتیجه طب روحانی در سلامت جسمانی نقش‌&shy;آفرین است؟ برای پاسخ نخست باید از منظر فلسفی به ملاک تأثیر نفس بر بدن دست یافت؛ دوم از منظر طب سنتی و طب نوین به چگونگی این تأثیر دست یافت؛ سوم نیز باید بر پایۀ روایات علومی به این تأثیر رسید و شواهدی از آن را به دست داد. این مقاله، از سه روش در سه ساحت بهره برد: یکی روش فلسفی، دوم روش طبی و تجربی و سوم روش نقلی و اجتهادی. با توجه به آن که نفس و بدن ارتباط وجودی دارند، نخست به چگونگی تأثیر نفس بر بدن از نگاه حکمای مشاء، حکمای اشراق و حکمای متأله پرداخت. پس از آن حلقۀ ارتباطی نفس و بدن که در طب سنتی روح بخاری و در طب نوین دستگاه عصبی و هورمون&shy;‌ها هستند، مورد بررسی قرار داد و از این طریق نقش طب روحانی در طب جسمانی را روشن نمود. آنگاه از کتاب و سنت بویژه احادیث علوی شواهدی بر تأثیر سلامت معنوی بر سلامت جسمانی ذکر نمود. البته این شواهد بر دو قسم هستند: اول شواهد کلی که به تأثیر کلی سلامت معنوی بر سلامت جسمانی و سقامت معنوی بر سقامت جسمانی و سلامت معنوی در درمان سقامت جسمانی اشاره دارند. مانند تقوای دل عامل تندرستی و </span><span dir="RTL" lang="AR-SA">شفای بیماری تن است. </span><span dir="RTL" lang="FA">دوم شواهد جزیی که به سلامت&shy;‌های جزیی یا بیماری&shy;‌های جزیی اشاره دارند و از تأثیر بیماری خاص معنوی بر بیماری جسمانی پرده برمی&shy;‌دارند. برای نمونه کم‌&shy;بودن حسادت عامل </span><span dir="RTL" lang="AR-SA">تندرستی است؛ </span><span dir="RTL" lang="FA">چنان که خوش‌بینی مایۀ راحتی جان و سلامتی تن است. بر پایۀ مبانی فلسفی و روایات علوی سلامت معنوی از راه ارتباط نفس و بدن، بر سلامت جسمانی تأثیر می‌&shy;گذارد و در روند بهبودی بیماری&shy;‌های جسمانی مؤثر هستند.</span></span> <span style="font-family:Tahoma;">Within the view of philosophy and religion, spiritual medicine is responsible in the role of maintaining spiritual health, in the same way physical medicine is responsible for maintaining physical health. But does spiritual health effects one&rsquo;s physical health? Does spiritual medicine play a role in physical health? First, we should discuss the effects of the soul on the body from a philosophical point of view pointing at how the soul and the body are one, and elaborate on the extent of the soul&rsquo;s influence on the body from the point of view of Islamic philosophy. By examining the relationship between the soul and the body in spiritual medicine and physical medicine, we would be able to understand the role spiritual medicine plays in physical medicine. Then afterward, we would explain the evidence for the effects of spiritual health on physical health in the Qur&rsquo;an and the Sunnah. There is evidence of two kinds: The general evidence; in the sense of how piety affects physical health and the treatment of bodily and physical disease. The partial evidence; like the effect of jealousy on one&rsquo;s body and how it correlates to disease.</span> سلامت معنوی, سلامت جسمانی, فلسفه, حکمت Spiritual Health, Physical Health, Philosophy, Wisdom 50 57 http://spiritual-health.ir/browse.php?a_code=A-10-31-2&slc_lang=fa&sid=1 Ali Fazli علی فضلی fazliamoli99@yahoo.com 1003194753284600842 222-222-222-222 Yes Department of Mysticism, Research Institute of Wisdom and Religion, Institute of Islamic Culture and Thought, Qom, Iran گروه عرفان، پژوهشکده حکمت و دین پژوهی، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، قم، ایران