Journal of Spritual Health

fa واکاوی مفهوم قرآنی «سکینه» و تبیین نسبت آن با ارتقای سلامت معنوی خانواده Analyzing the Quranic Concept of "Sakineh" and Explaining its Relationship with Promoting the Spiritual Health of the Family سلامت معنوی Spiritual Health پژوهشي اصیل Original Research زمینه و هدف: عوامل بسیاری در ارتقای سلامت معنوی خانواده نقش دارند. حاکم بودن آرامش در روابط اعضای خانواده یکی از مهمترین این عوامل است. از طرفی یکی از مهمترین حکمت‌های ازدواج طبق آیات قرآن نیز، تحقق «سکینه» برای اعضای خانواده و بخصوص زوجین است. کشف نسبت معنایی بین مفاهیم «سکینه» و «آرامش» و عوامل تحقق سکینه در خانواده و نیز تأثیر آن در ارتقای سلامت معنوی این نهاد هدف از انجام این پژوهش است. روش‌ها: این پژوهش با روشی توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر منابع کتابخانه‌ای و با تأکید بر منابع اصیل تفسیری و روایی به تبیین مفهوم سکینه و عوامل تحقق آن در راستای ارتقای سلامت معنوی در خانواده پرداخته است. یافته‌ها: در شش آیه قرآن که از واژه «سکینه» استفاده شده است، حاکم شدن سکینه و آرامش بر قلوب مومنان، با ماهیتی نزولی و عنایتی از سوی خداوند معرفی شده است که معمولاً بستر نزول آن در شرایطی از مبارزه و مواجهه مؤمنان با شدائد و بحران‌ها و مبتنی بر نوع نگرش دینی آنان در آن شرایط بوده است. سکینه و آرامش ناشی از نکاح که در آیه 189 سوره اعراف و آیه 21 سوره روم مطرح شده است نیز باعث سکونت و نجات از تلاطم‌های روانی و اضطراب‌های معمولِ زندگی است که به شدت ابعاد مختلف سلامت خانواده بویژه سلامت معنوی را به مخاطره می‌اندازند. نتیجه‌گیری: آنچه از واکاوی قرآنی مفهوم «سکینه» استنباط می‌گردد این است که «سکینه» صِرف آرامش سطحی نیست بلکه به آرامشی اطلاق می‌گردد که تمامی لایه‌های درونی انسان را در بر می‌گیرد. حاکم شدنِ چنین آرامش عمیقی در خانواده نقش مؤثری در تأمین و ارتقای سلامت معنوی در خانواده دارد. عواملی که برای نزول سکینه در خانواده در آموزه‌های دینی بیان شده است متعدد است. ولی مهمترین آن عوامل با تعابیری لطیف و دقیق در آیه 21 سوره روم اشاره شده است که عمدتاً مبتنی بر تغییر نگرش‌ها و مدیریت روابط است و عبارتند از: 1. برخورداری از نگرش «آیه‌ای» به نهاد نکاح؛ 2. بازانگاری در مفهوم کفویت از طریق تأکید بر نشأت زوجین از حقیقت واحده و 3. ضرورت مودت مدار و رحمت محور بودن روابط زوجین و اعضای خانواده. <div style="border-top:solid gray 1.0pt; padding:1.0pt 0cm 0cm 0cm">Background and Aim: Many factors play a role in promoting the family's spiritual health. Peace prevailing in family relationships is one of the most important factors. On the other hand, one of the most important wisdom of marriage according to the verses of the Qur'an is the realization of "Sakineh" for family members, especially couples. The purpose of this study is to discover the semantic relationship between the concepts of "Sakineh" and "peace" and the factors of Sakineh's realization in the family and also its effect on promoting the spiritual health of this institution.</div> Methods: This research is a descriptive-analytical method based on library resources and with emphasis on the original interpretive and narrative sources to explain the concept of Sakineh and the factors of its realization in order to promote spiritual health in the family. Results: In the six verses of the Qur'an, which use the word "Sakineh", the rule of Sakineh and peace over the hearts of the believers is introduced with a descending nature and providence from God, which is usually revealed in the conditions of the believers' struggle and confrontation with Violence and crises and based on their religious attitude in those circumstances. The peace and tranquility resulting from marriage, which is mentioned in verse 189 of Surah A'raf and verse 21 of Surah Rome, also causes habitation and salvation from the psychological turmoil and ordinary anxieties of life, which severely endanger various aspects of family health, especially spiritual health. Conclusion: What can be deduced from the Qur'anic analysis of the concept of "Sakineh" is that "Sakineh" is not just superficial tranquility but refers to the tranquility that encompasses all the inner layers of man. The establishment of such deep peace in the family has an effective role in providing and promoting spiritual health in the family. There are many factors that have been mentioned in the religious teachings for the decline of Sakineh in the family. But the most important of those factors are mentioned with subtle and precise interpretations in verse 21 of Surah Rome, which are mainly based on changing attitudes and managing relationships, and are:1. Having a "verse" attitude towards the institution of marriage 2. Reflecting on the concept of adequacy by emphasizing the creation of couples from a single truth 3. The necessity of kindness and mercy in the couples' relationships and family members. سکینه, آرامش, نکاح, سلامت معنوی, خانواده. Sakineh, Peace, Marriage, Spiritual Health, Family. 113 119 http://spiritual-health.ir/browse.php?a_code=A-10-51-2&slc_lang=fa&sid=1 Mostafa Arbabi Mojaz مصطفی اربابی مجاز Dr.arbabimojaz@theo.usb.ac.ir 10031947532846001037 10031947532846001037 Yes Department of Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law, Faculty of Theology and Islamic Studies, Sistan and Baluchestan University, Zahedan, Iran گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران Seyed Mohammad Hossein Moosavi سید محمد حسین موسوی drmoosavi@theo.usb.ac.ir 10031947532846001038 10031947532846001038 No Department of Quranic and Hadith Sciences, Faculty of Theology and Islamic Studies, Sistan and Baluchestan University, Zahedan, Iran گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران Ehsan Samani احسان سامانی Esamani63@lihu.usb.ac.ir 10031947532846001039 10031947532846001039 No Department of Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law, Faculty of Theology and Islamic Studies, Sistan and Baluchestan University, Zahedan, Iran گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران