Journal of Spritual Health

fa رابطه باورهای مذهبی و تعهد زناشویی در زوج‌های جوان: نقش میانجی انتظارات جنسیتی Relationship between Religious Beliefs and Marital Commitment in Young Couples: The Mediating Role of Gender Expectations سلامت معنوی Spiritual Health پژوهشي اصیل Original Research زمینه و هدف: ازدواج به‌عنوان هسته مرکزی خانواده، نقشی تعیین‌کننده در سلامت و پایداری جوامع دارد و تعهد زناشویی قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده ثبات رابطه است. باورهای مذهبی از جمله عوامل مؤثر بر تعهد زناشویی محسوب می‌شوند، اما مکانیسم این رابطه به‌ویژه نقش انتظارات جنسیتی در زوج‌های جوان ایرانی که در تقاطع سنت و مدرنیته قرار دارند، کمتر بررسی شده است. هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش میانجی انتظارات جنسیتی در رابطه بین باورهای مذهبی و تعهد زناشویی در زوج‌های جوان شهر تهران بود. روش‌ها: پژوهش حاضر از نوع توصیفی-همبستگی با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه زوج‌های جوان ساکن تهران در سال ۱۴۰۳-۱۴۰۴ با سن ۲۰ تا ۳۵ سال و حداقل ۵ سال سابقه زندگی مشترک بود. با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس، ۳۰۰ زوج (۶۰۰ نفر) انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه پایبندی دینی جان‌بزرگی، پرسشنامه تعهد زناشویی آدامز و جونز، و پرسشنامه نقش‌های جنسیتی بم بود. داده‌ها به صورت میدانی-آنلاین جمع‌آوری و با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون، تحلیل مسیر و آزمون سوبل در نرم‌افزار AMOS تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد که پایبندی مذهبی با تعهد زناشویی (0/094) و نقش جنسیتی (0/270) رابطه مثبت و معنادار داشت؛ دوسوگرایی مذهبی با نقش جنسیتی (0/760-) و تعهد زناشویی (0/498-) رابطه منفی و معنادار؛ ناپایبندی مذهبی با نقش جنسیتی (0/332) رابطه مثبت و با تعهد زناشویی (0/524-) رابطه منفی معنادار داشت. نقش جنسیتی نیز با تعهد زناشویی رابطه منفی و معنادار نشان داد (0/143-). شاخص‌های برازش مدل اصلاح‌شده حاکی از برازش مطلوب بود. نتایج آزمون سوبل نشان داد که انتظارات جنسیتی در رابطه بین هر سه مؤلفه باورهای مذهبی (پایبندی، ناپایبندی و دوسوگرایی) با تعهد زناشویی نقش میانجی معناداری ایفا می‌کند (0/05>P). نتیجه‌گیری: باورهای مذهبی هم به‌طور مستقیم و هم از طریق شکل‌دهی به انتظارات جنسیتی بر تعهد زناشویی زوج‌های جوان تأثیر می‌گذارند. انتظارات جنسیتی سنتی، رابطه منفی با تعهد زناشویی دارد و تعدیل آن می‌تواند به تقویت پایداری ازدواج کمک کند. بنابراین، مشاوران و درمانگران خانواده باید در برنامه‌های آموزشی پیش از ازدواج و مداخلات زوج‌درمانی، ضمن تقویت باورهای مذهبی سازنده، به شناسایی و اصلاح انتظارات جنسیتی ناسازگار بپردازند. Background and Aim: Marriage, as the core nucleus of the family, plays a decisive role in the health and stability of societies, and marital commitment is the strongest predictor of relationship stability. Religious beliefs are considered among the factors influencing marital commitment; however, the mechanism of this relationship, particularly the role of gender expectations in young Iranian couples situated at the intersection of tradition and modernity, has been less explored. The aim of the present study was to investigate the mediating role of gender expectations in the relationship between religious beliefs and marital commitment among young couples in Tehran. Methods: This descriptive correlational study employed structural equation modeling. The statistical population consisted of all young couples residing in Tehran during the years 2024–2025, aged 20 to 35 years, who had been cohabiting for at least five years. Using convenience sampling, 300 couples (600 individuals) were selected. Research instruments included the Janbozorgi Religious Adherence Questionnaire, the Adams and Jones Marital Commitment Questionnaire, and the Bem Sex-Role Inventory. Data were collected through a combination of field and online methods and were analyzed using Pearson correlation coefficients, path analysis, and the Sobel test in AMOS software. Results: Results showed that religious adherence had a significant positive relationship with both marital commitment (0.094) and gender role (0.270); religious ambivalence had a significant negative relationship with gender role (-0.760) and marital commitment (-0.498); religious non-adherence had a significant positive relationship with gender role (0.332) and a significant negative relationship with marital commitment (-0.524). Gender role also demonstrated a significant negative relationship with marital commitment (-0.143). Fit indices of the modified model indicated a good fit. The Sobel test results showed that gender expectations played a significant mediating role in the relationship between all three components of religious beliefs (adherence, non-adherence, and ambivalence) and marital commitment (P<0.05). Conclusion: Religious beliefs influence the marital commitment of young couples both directly and indirectly through the shaping of gender expectations. Traditional gender expectations bear a negative relationship with marital commitment, and their modification can contribute to strengthening marital stability. Accordingly, family counselors and therapists should, in premarital education programs and couple therapy interventions, not only reinforce constructive religious beliefs but also identify and modify maladaptive gender expectations. انتظارات جنسیتی, باورهای مذهبی, تعهد زناشویی Gender Expectations, Religious Beliefs, Marital Commitment 850 858 http://spiritual-health.ir/browse.php?a_code=A-10-168-3&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Sayad Shirazi مریم صیادشیرازی ma.sayad@alzahra.ac.ir 10031947532846002650 10031947532846002650 Yes Department of Psychology, Women Research Center, Alzahra University, Tehran, Iran گروه روان‌شناسی، مرکز پژوهشکده زنان، دانشگاه الزهراء، تهران، ایران Parivash Gorji پریوش گرجی parivash_gorji@yahoo.com 10031947532846002651 10031947532846002651 No Department of Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabataba’i University, Olympic Village, Tehran, Iran گروه روان شناسی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، دهکده المپیک، تهران، ایران