Journal of Spritual Health

fa مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و معنویت درمانی بر خود مدیریتی زنان دچار سرطان پستان Effectiveness of Acceptance and Commitment Therapy versus Spirituality Therapy on Self-Management among Women with Breast Cancer تخصصي Special پژوهشي اصیل Original Research زمینه و هدف: سرطان پستان شایع‌ترین بدخیمی در میان زنان سراسر جهان است. زنان مبتلا به این بیماری با چالش‌های متعددی از جمله همکاری با درمانگران، پذیرش درمان، کنترل علائم و پیشگیری از عود مواجه هستند. بهبود خودمدیریتی با موفقیت درمانی بیشتری همراه است. هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) و معنویت‌درمانی بر خودمدیریتی زنان مبتلا به سرطان پستان بود. روش‌ها: این پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری دو ماهه و با سه گروه (دو گروه مداخله و یک گروه کنترل) انجام شد. جامعه آماری شامل زنان مبتلا به سرطان پستان مراجعه‌کننده به بیمارستان هفت‌تیر تهران در سال ۱۳۹۶ بود. از میان آنان، ۲۴ نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در سه گروه درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، معنویت‌درمانی و گروه گواه قرار گرفتند. هر یک از گروه‌های مداخله به‌ترتیب هشت جلسه ۹۰ دقیقه‌ای درمان دریافت کردند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه خودمدیریتی بیماری‌های مزمن (CDSQ) بود که در سه مرحله (پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری) برای هر سه گروه اجرا شد و پایایی و روایی آن مورد تایید قرار گرفت. تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۱ انجام گرفت. یافته‌ها: نتایج نشان داد که هر دو درمان (درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و معنویت‌درمانی) در بهبود مؤلفه‌های «علائم» (0/84 F =؛ 0/05>P)، «خودکارآمدی» (0/73 F =؛ 0/05>P) و «مراقبت پزشکی» (0/92 F =؛ 0/05>P) اثربخش بودند و تفاوت معناداری بین آن‌ها وجود نداشت. اما در مؤلفه «فعالیت جسمی»، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد به‌طور معناداری مؤثرتر از معنویت‌درمانی بود (16/7 F =؛ 0/01<P). نتیجه‌گیری: درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و معنویت‌درمانی هر دو در بهبود مؤلفه‌های علائم، خودکارآمدی و مراقبت پزشکی خودمدیریتی زنان مبتلا به سرطان پستان مؤثرند. همچنین درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد در بهبود فعالیت جسمی برتری معناداری دارد. بنابراین به‌کارگیری هر یک از این دو رویکرد (به‌ویژه درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد) برای ارتقای خودمدیریتی در این بیماران توصیه می‌شود. Background and Aim: Breast cancer is the most common cancer among women worldwide. Women diagnosed with breast cancer face multiple challenges, including adherence to treatment, symptom management, cooperation with healthcare providers, and prevention of recurrence. Enhanced self-management has been associated with better treatment outcomes. This study aimed to compare the effectiveness of Acceptance and Commitment Therapy (ACT) and Spirituality Therapy on self-management in women with breast cancer. Methods: This quasi-experimental study employed a pretest-posttest design with a two-month follow-up and three groups (two intervention groups and one control group). The statistical population consisted of women with breast cancer referred to Haft-e-Tir Hospital in Tehran, Iran, in 2017. Twenty-four eligible women were selected through convenience sampling and randomly assigned to three groups: ACT, Spirituality Therapy, and control. Each intervention group received eight 90-minute weekly sessions. Self-management was assessed using the Chronic Disease Self-Management Questionnaire (CDSQ) at pretest, posttest, and two-month follow-up, the reliability and validity of which have been confirmed in Persian populations. Data were analyzed using repeated-measures analysis of variance (ANOVA) in SPSS version 21. Results: Both ACT and Spirituality Therapy significantly improved the symptom management (F = 0.84, P>0.05), self-efficacy (F = 0.73, P>0.05), and medical care management (F = 0.92, P>0.05) components of self-management, with no significant difference between the two interventions. However, ACT was significantly more effective than Spirituality Therapy in improving the physical activity component (F = 7.16, P<0.01). Conclusion: Both ACT and spirituality therapy are effective in enhancing symptom management, self-efficacy, and medical care management in women with breast cancer. However, ACT showed superior efficacy in promoting physical activity. Therefore, it is recommended to incorporate ACT and, to a slightly lesser extent, Spirituality Therapy into supportive care programs to improve self-management among women with breast cancer. سرطان پستان, درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد, معنویت‌درمانی, خودمدیریتی, کیفیت زندگی, زنان Breast Cancer, Acceptance and Commitment Therapy (ACT), Spirituality Therapy, Self-Management, Self-Efficacy, Physical Activity, Women 700 710 http://spiritual-health.ir/browse.php?a_code=A-10-439-1&slc_lang=fa&sid=1 Sakineh Zamaniyan سکینه زمانیان zamaniyan37@gmail.com 10031947532846002408 10031947532846002408 No Department of Health Psychology, Karaj Branch, Islamic Azad University, Karaj, Iran ﮔﺮوه روانﺷﻨﺎﺳﯽ ﺳﻼﻣﺖ، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران Jafar Bolhari جعفر بوالهری bolharij@gmail.com 10031947532846002409 10031947532846002409 Yes Spiritual Health Research Center, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز پژوهشات سلامت معنوی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران Esmat Danesh عصمت دانش bolharijg@gmail.com 10031947532846002410 10031947532846002410 No Department of Clinical Psychology, Karaj Branch, Islamic Azad University, Karaj, Iran گروه روانشناسی بالینی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران Hasan Ahadi حسن احدی bolharijj@gmail.com 10031947532846002411 10031947532846002411 No Department of Health Psychology, Karaj Branch, Islamic Azad University, Karaj, Iran ﮔﺮوه روانﺷﻨﺎﺳﯽ ﺳﻼﻣﺖ، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران Shahrbanoo Ghahari شهربانو قهاری ghahhari.sh@iums.ac.ir 10031947532846002412 10031947532846002412 No Department of Mental Health, Behavioral Sciences and Mental Health, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه سلامت روان، دانشکده علوم رفتاری و سلامت روان، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران Marziyeh Ghahramani مرضیه قهرمانی marziyhghahramani@gmail.com 10031947532846002413 10031947532846002413 No Department of Mental Health, Behavioral Sciences and Mental Health, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه سلامت روان، دانشکده علوم رفتاری و سلامت روان، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران