fa واکاوی چارچوب مفهومی شادی در سیستم‌های اجتماعی از منظر آموزه‌های قرآن کریم تخصصي Special پژوهشي اصیل Original Research <span style="font-family:Tahoma;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">زمینه و هدف:</span></b> <span lang="FA">شادی یکی از مفاهیم بنیادین در فهم کیفیت حیات انسانی است که در قرآن کریم معنایی فراتر از هیجان‌های گذرا و لذت‌های فردی دارد. برخلاف رویکردهای رایج در علوم اجتماعی که شادی را عمدتاً تجربه‌ای ذهنی و فردمحور می‌دانند، قرآن کریم شادی را در قالب نظام معنایی، اخلاقی و اجتماعی گسترده‌ای مطرح می‌کند. هدف این پژوهش، واکاوی چارچوب مفهومی شادی در سیستم‌های اجتماعی بر اساس آموزه‌های قرآن کریم است.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">روش</span>‌</b><b><span lang="FA">ها:</span></b> <span lang="FA">این پژوهش از نوع توصیفی</span><span lang="FA">-تحلیلی است و بر اساس تحلیل مفهومی و محتوایی آیات قرآن کریم انجام شد.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="letter-spacing:.1pt">یافته‌ها: </span></span></b><span lang="FA"><span style="letter-spacing:.1pt">یافته‌ها نشان می‌دهد که قرآن کریم اگرچه در برخی آیات به‌طور صریح با واژگانی مانند &laquo;فرح&raquo; و &laquo;سرور&raquo; به شادی اشاره کرده است، اما بخش عمده تبیین قرآنی شادی از طریق مفاهیم غیرمستقیم و زیرساختی شکل می‌گیرد. این مفاهیم شامل ایمان، اطمینان قلب، امید، معنا، عدالت، امنیت روانی و اجتماعی و رهایی از خوف و حزن هستند که زمینه‌ساز تحقق شادی پایدار در زندگی فردی و جمعی به‌شمار می‌آیند. قرآن کریم میان شادی اصیل و سازنده با شادی سطحی تمایز قائل شده و شادی مطلوب را نتیجه استقرار نظم ارزشی الهی در روابط فردی و اجتماعی می‌داند</span></span><span lang="AR-SA">.</span><b><span lang="FA" style="font-family:"B Mitra""></span></b></span></span><br> <b><span dir="RTL" lang="FA">نتیجه‌گیری:</span></b><span dir="RTL" lang="FA"> شادی در منطق قرآنی پدیده‌ای منفک از ساختارهای اجتماعی نیست، بلکه محصول تعامل معنادار فرد با خدا، جامعه و خود است. از این رو، شادی قرآنی در سطح اجتماعی کارکرد تنظیم‌گر و پایداری‌بخش دارد و می‌تواند همبستگی اجتماعی و سلامت سیستم‌های اجتماعی را تقویت کند. این رویکرد امکان ارائه الگویی بومی و معناگرا از شادی اجتماعی برای جوامع اسلامی را فراهم می‌سازد.</span></span> <span style="font-family:Tahoma;"><span style="unicode-bidi:embed"><b>Background and Aim: </b>Happiness is one of the fundamental concepts in understanding the quality of human life, which in the Holy Quran holds a meaning beyond transient emotions and individual pleasures. Unlike common approaches in social sciences that mainly analyze happiness as a mental and individual experience, the Quran presents happiness within a comprehensive moral, social, and meaningful framework. This study aims to examine the conceptual framework of happiness in social systems based on the teachings of the Holy Quran.</span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b>Methods:</b> This study employed a descriptive&ndash;analytical approach, relying on conceptual and content analysis of Quranic verses. </span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b>Results:</b> The findings indicate that although the Quran explicitly mentions happiness in a limited number of verses using terms such as &ldquo;Farah&rdquo; (joy) and &ldquo;Surur&rdquo; (delight), the majority of its conceptualization is conveyed through indirect and foundational concepts. These concepts include faith, inner assurance, hope, meaning, justice, psychological and social security, and liberation from fear and sorrow, all of which contribute to sustainable happiness in individual and collective life. The Quran distinguishes between authentic, constructive happiness and superficial, distraction-inducing happiness, considering the former as a result of establishing a divine value order in individual and social relations. </span><br> <b>Conclusion: </b>In the Quranic perspective, happiness is not separate from social structures; rather, it is the outcome of meaningful interaction between the individual, God, and society. Accordingly, Quranic happiness has a regulatory and stabilizing function at the social level and can enhance social cohesion and the health of social systems. This approach provides the possibility of offering an indigenous and meaning-oriented model of social happiness for Islamic societies.</span> شادی, قرآن کریم, سیستم‌های اجتماعی, بهزیستی اجتماعی, معنا, عدالت اجتماعی, همبستگی اجتماعی Happiness, Holy Quran, Social Systems, Social well-being, Meaning, Social Justice, Social Cohesion 721 732 http://spiritual-health.ir/browse.php?a_code=A-10-427-1&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Zare مریم زارع zahrataheri461@yahoo.com 10031947532846002417 0009-0006-9716-3923 No Department of Philosophy of Education, Isfahan (Khorasgan) Branch, Islamic Azad University, Isfahan, Iran گروه فلسفه تعلیم و تربیت، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران Sayed Hashem Golestani سیدهاشم گلستانی sh_golestani@khuisf.ic.ir 10031947532846002418 10031947532846002418 Yes Department of Philosophy of Education, Isfahan (Khorasgan) Branch, Islamic Azad University, Isfahan, Iran گروه فلسفه تعلیم و تربیت، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران Zohreh Saadatmand زهره سعادتمند zahrataheri4611@yahoo.com 10031947532846002419 10031947532846002419 No Department of Educational Sciences, Isf.C., Islamic Azad University, Isfahan, Iran گروه علوم تربیتی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران