fa تروما و آسیب اخلاقی: رویکردی روان شناختی به بحران‌های جنگی سلامت معنوی Spiritual Health نامه به سردبیر Letter to editor <span style="font-family:Tahoma;"><span dir="RTL" lang="FA"><span style="color:black">بحران‌های جنگی، به‌عنوان یکی از شدیدترین و پیچیده‌ترین چالش‌های انسانی، تأثیرات چندبعدی و گسترده‌ای بر سلامت جسمانی، روانی، معنوی، و اجتماعی افراد و جوامع دارند. این شرایط نه‌تنها تهدیدهای مستقیم مانند خشونت، صدمات جسمانی و تخریب زیرساخت‌ها را به همراه دارند، بلکه فشارهای غیرمستقیم و مزمن ناشی از بی‌ثباتی اجتماعی، فقدان منابع اساسی، محدودیت دسترسی به مراقبت‌های بهداشتی و خدمات ضروری، بی‌خانمانی، آسیب‌های اقتصادی و انقطاع روابط اجتماعی، می‌توانند باعث بروز اختلالات روانی شدید، اضطراب پایدار، افسردگی و اختلال استرس <span style="letter-spacing:-.1pt">پس از سانحه شوند. در این محیط‌های پرتنش، افراد با فشارهای</span> اخلاقی قابل توجهی مواجه می‌شوند که ناشی از تصمیم‌گیری‌های فوری، محدودیت منابع و تضاد میان ارزش‌های شخصی و الزامات حرفه‌ای است. چنین موقعیت‌هایی می‌توانند زمینه‌ساز آسیب اخلاقی باشند؛ آسیب روانی پیچیده‌ای که شامل احساس گناه، شرم، سرزنش خود و اختلال در باورها و ارزش‌های اخلاقی فرد است و اثرات طولانی‌مدتی بر سلامت روان، عملکرد اجتماعی و رفتار حرفه‌ای افراد دارد. علاوه بر این، بحران‌های جنگی می‌توانند ساختار خانواده و جامعه را مختل کنند، حس امنیت و تاب‌آوری روانی را کاهش دهند و اعتماد به نظام‌های اجتماعی و حرفه‌ای را تضعیف کنند، به‌گونه‌ای که افراد اغلب احساس می‌کنند کنترل کمی بر محیط و تصمیمات خود دارند و مجبور به پذیرش موقعیت‌هایی می‌شوند که با ارزش‌ها و باورهای بنیادین آن‌ها در تضاد است.</span></span></span> <span style="font-family:Tahoma;">War crises, as one of the most severe and complex humanitarian challenges, have multidimensional and widespread impacts on the physical, mental, spiritual, and social health of individuals and communities. These conditions not only bring direct threats such as violence, physical injuries, and infrastructure destruction but also indirect and chronic pressures resulting from social instability, lack of basic resources, limited access to health care and essential services, homelessness, economic damage, and disruption of social relationships, which can cause severe mental disorders, persistent anxiety, depression, and post-traumatic stress disorder. In these stressful environments, individuals face significant moral pressures resulting from urgent decision-making, resource constraints, and conflicts between personal values and professional obligations. Such situations can lead to moral harm: a complex psychological trauma that includes feelings of guilt, shame, self-blame, and disruption of one&#39;s moral beliefs and values, which has long-term effects on mental health, social functioning, and professional behavior. In addition, war crises can disrupt family and community structures, reduce feelings of security and psychological resilience, and undermine trust in social and professional systems, to the extent that individuals often feel they have little control over their environment and decisions, and are forced to accept situations that conflict with their core values and beliefs.</span> تروما, آسیب اخلاقی, بحران‌های جنگی Trauma, Moral Injury, Wartime Crises 829 831 http://spiritual-health.ir/browse.php?a_code=A-10-29-1&slc_lang=fa&sid=1 Farzin Bagheri Sheykhangafshe فرزین باقری شیخانگفشه farzinbagheri73@gmail.com 10031947532846002644 10031947532846002644 Yes Department of Psychology, Faculty of Humanities, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran گروه روان شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران