|
رابطه باورهای مذهبی و تعهد زناشویی در زوج‌های جوان: نقش میانجی انتظارات جنسیتی
|
مریم صیادشیرازی*   ، پریوش گرجی |
| گروه روان‌شناسی، مرکز پژوهشکده زنان، دانشگاه الزهراء، تهران، ایران ، ma.sayad@alzahra.ac.ir |
|
|
چکیده: (486 مشاهده) |
زمینه و هدف: ازدواج به‌عنوان هسته مرکزی خانواده، نقشی تعیین‌کننده در سلامت و پایداری جوامع دارد و تعهد زناشویی قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده ثبات رابطه است. باورهای مذهبی از جمله عوامل مؤثر بر تعهد زناشویی محسوب می‌شوند، اما مکانیسم این رابطه به‌ویژه نقش انتظارات جنسیتی در زوج‌های جوان ایرانی که در تقاطع سنت و مدرنیته قرار دارند، کمتر بررسی شده است. هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش میانجی انتظارات جنسیتی در رابطه بین باورهای مذهبی و تعهد زناشویی در زوج‌های جوان شهر تهران بود.
روش‌ها: پژوهش حاضر از نوع توصیفی-همبستگی با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه زوج‌های جوان ساکن تهران در سال ۱۴۰۳-۱۴۰۴ با سن ۲۰ تا ۳۵ سال و حداقل ۵ سال سابقه زندگی مشترک بود. با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس، ۳۰۰ زوج (۶۰۰ نفر) انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه پایبندی دینی جان‌بزرگی، پرسشنامه تعهد زناشویی آدامز و جونز، و پرسشنامه نقش‌های جنسیتی بم بود. داده‌ها به صورت میدانی-آنلاین جمع‌آوری و با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون، تحلیل مسیر و آزمون سوبل در نرم‌افزار AMOS تحلیل شدند.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که پایبندی مذهبی با تعهد زناشویی (0/094) و نقش جنسیتی (0/270) رابطه مثبت و معنادار داشت؛ دوسوگرایی مذهبی با نقش جنسیتی (0/760-) و تعهد زناشویی (0/498-) رابطه منفی و معنادار؛ ناپایبندی مذهبی با نقش جنسیتی (0/332) رابطه مثبت و با تعهد زناشویی (0/524-) رابطه منفی معنادار داشت. نقش جنسیتی نیز با تعهد زناشویی رابطه منفی و معنادار نشان داد (0/143-). شاخص‌های برازش مدل اصلاح‌شده حاکی از برازش مطلوب بود. نتایج آزمون سوبل نشان داد که انتظارات جنسیتی در رابطه بین هر سه مؤلفه باورهای مذهبی (پایبندی، ناپایبندی و دوسوگرایی) با تعهد زناشویی نقش میانجی معناداری ایفا می‌کند (0/05>P).
نتیجه‌گیری: باورهای مذهبی هم به‌طور مستقیم و هم از طریق شکل‌دهی به انتظارات جنسیتی بر تعهد زناشویی زوج‌های جوان تأثیر می‌گذارند. انتظارات جنسیتی سنتی، رابطه منفی با تعهد زناشویی دارد و تعدیل آن می‌تواند به تقویت پایداری ازدواج کمک کند. بنابراین، مشاوران و درمانگران خانواده باید در برنامه‌های آموزشی پیش از ازدواج و مداخلات زوج‌درمانی، ضمن تقویت باورهای مذهبی سازنده، به شناسایی و اصلاح انتظارات جنسیتی ناسازگار بپردازند. |
|
| واژه‌های کلیدی: انتظارات جنسیتی، باورهای مذهبی، تعهد زناشویی |
|
|
متن کامل [PDF 618 kb]
(139 دریافت)
|
نوع مطالعه: پژوهشي اصیل |
موضوع مقاله:
سلامت معنوی
دریافت: 1404/9/29 | پذیرش: 1405/2/14 | انتشار: 1405/3/30
|
|
|
|
|
|
