:: دوره 3، شماره 2 - ( تابستان 1403 ) ::
جلد 3 شماره 2 صفحات 355-342 برگشت به فهرست نسخه ها
مقایسه‌ اثربخشی مداخلات ‌معنوی و مراقبت ‌معنوی در درمان اضطراب مرگ: یک مطالعه‌ فراتحلیل
فاطمه غنوی* ، مسعود جان‌بزرگی ، محمد تقی تبیک
گروه روانشناسی، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایران ، f.ghanavi@rihu.ac.ir
چکیده:   (2049 مشاهده)
زمینه و هدف: مرگ واقعیت مهم و انکارناپذیر در زندگی انسان است و ابعاد مختلف زندگی و سلامت‌روان را تحت تاثیر قرار داده و در برخی افراد منبع اساسی اضطراب در زندگی به شمار می­رود. برای درمان این اضطراب روش‌های درمانی مختلفی از جمله مداخله و مراقبت‌ معنوی مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی و مقایسه اثربخشی مداخلات ‌معنوی‌ و مراقبت ‌معنوی بر درمان اضطراب‌ مرگ در مطالعات مختلف انجام شده ‌است.
روشها: این پژوهش با استفاده از الگوی پژوهشی فراتحلیل و با استفاده از پایگاه‌های اطلاعاتی داخلی (بانک منابع اطلاعاتی جهاد‌ دانشگاهی، پرتال جامع علوم‌انسانی، سیویلکا، نورمگز و مگ‌ایران) و پایگاه‌های اطلاعاتی خارجی (PubMed،Scopus ، ScienceDirect، Google Scholar) 16مطالعه را از بین 512 مورد که در فاصله‌ سال‌های 1394 تا 1402 (2017 تا 2023) به بررسی اثربخشی مداخلات ‌معنوی و مراقبت ‌معنوی بر اضطراب ‌مرگ پرداخته بودند و ملاک ورود به مطالعه را داشتند، جمع‌آوری و تحلیل کرده ‌است. ابزار مورد استفاده در این پژوهش، چک لیست تحلیل ‌محتوا و نرمافزار جامع فراتحلیل 2CAM بوده است.
یافته‌ها: هرچند مداخله ‌معنوی و مراقبت ‌معنوی به عنوان دو روش مهار اضطراب‌ مرگ در پژوهش‌های انجام شده اثر‌بخشی خود را نشان ‌دادند، مداخله‌های معنوی از مراقبت معنوی برای مهار این نوع اضطراب اثر بخش‌تر بوده است. اندازه اثر مداخلات‌معنوی (0/723 و 0/0001=P) معنادار و اندازه اثر مراقبت‌ معنوی (0/618 و 0/066=P) غیرمعنادار است. نتایج این فراتحلیل نشان داد که اگرچه سهم معناداری از ناهمگنی موجود در اندازه اثرها مربوط به نوع مداخله است، اما باقی ناهمگنی موجود در اندازه اثرها احتمالا مربوط به متغیرهای دیگری (مانند سن، جنس و شدت و نوع بیماری) می‌شود. این موضوع مطالعات با سطح دقت بیشتری را در این زمینه طلب می‌کند.
نتیجه‌گیری: معنویت با مکانیزم اتصال انسان به یک نیروی برتر و با معنادهی به زندگی، به عنوان یک عامل اساسی و مؤثر در حل مشکلات روانشناختی از جمله اضطراب مرگ شناخته شده ‌است. مداخلات و مراقبت معنوی به ویژه وقتی با فرهنگ جامعه متناسب باشند برای مهار اضطراب ‌مرگ مفید بوده و به ­کارگیری آن‌ها به ویژه مداخلات معنوی در مراکز بهداشت روانی، کارآمدی فردی را افزایش می‌دهد.
واژه‌های کلیدی: فراتحلیل، اضطراب‌مرگ، مداخلات‌ معنوی، مراقبت‌ معنوی
متن کامل [PDF 792 kb]   (1261 دریافت)    
نوع مطالعه: مروری | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1403/2/16 | پذیرش: 1403/6/26 | انتشار: 1403/6/30



XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 3، شماره 2 - ( تابستان 1403 ) برگشت به فهرست نسخه ها