fa مراقبت معنوی در نظام سلامت ایران: مروری تحلیلی بر شواهد پژوهشی دو دهه اخیر سلامت معنوی Spiritual Health مروری Review <span style="font-family:Tahoma;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">زمینه و هدف:</span></b> <span lang="FA">مراقبت معنوی به‌عنوان یکی از ابعاد اساسی مراقبت جامع و انسان‌محور، به‌ویژه در جوامعی با پیشینه مذهبی و فرهنگی قوی اهمیت روزافزونی پیدا کرده است. در ایران، ادغام مراقبت معنوی در نظام سلامت طی دو دهه اخیر مورد توجه قرار گرفته اما گستره، کیفیت و کاربرد عملی آن نیازمند تحلیل نظام‌مند است.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">روش</span>‌</b><b><span lang="FA">ها:</span></b> <span lang="FA">این مرور تحلیلی مطالعات منتشرشده در حوزه مراقبت معنوی در نظام سلامت ایران بین سال‌های ۱۳۸۳ تا ۱۴۰۳ را بررسی کرده است. پایگاه‌های اطلاعاتی </span><span dir="LTR">PubMed</span><span lang="FA">، </span><span dir="LTR">Scopus</span><span lang="FA">، </span><span dir="LTR">SID</span><span lang="FA"> و </span><span dir="LTR">Magiran</span><span lang="FA"> با استفاده از کلیدواژه‌های مرتبط با مراقبت معنوی، اخلاق، نظام سلامت جست‌وجو شدند. مقالات فارسی و انگلیسی واجد شرایط وارد مطالعه و به‌صورت موضوعی تحلیل گردیدند.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">یافته‌ها: </span></b><span lang="FA">مجموعاً ۳۰ مطالعه مرتبط شناسایی شد که موضوعاتی نظیر تعریف و مفهوم مراقبت معنوی، مدل‌ها و دستورالعمل‌ها، اثربخشی آموزش مراقبت معنوی، ادغام در خدمات بیمارستانی، و موانع نهادی و فرهنگی را پوشش می‌دادند. شواهد نشان‌دهنده پیشرفت در توسعه مفهومی و مداخلات آموزشی است اما کمبود سیاست‌های جامع، آموزش استاندارد، و چارچوب‌های ارزیابی نظام‌مند همچنان وجود دارد</span><span lang="AR-SA">.</span><b><span lang="FA" style="font-family:"B Mitra""></span></b></span></span><br> <b><span dir="RTL" lang="FA">نتیجه‌گیری:</span></b><span dir="RTL" lang="FA"><span style="letter-spacing:-.1pt"> با وجود پیشرفت‌ها، نهادینه‌سازی مراقبت معنوی در نظام سلامت ایران همچنان ناقص است. حمایت در سطح سیاست‌گذاری،</span></span><span dir="RTL" lang="FA"> آموزش بین‌حرفه‌ای، و ادغام در مراقبت‌های روتین برای اجرای پایدار ضروری است. تحقیقات آینده باید بر راهبردهای ملی، ابزارهای ارزیابی بومی‌سازی‌شده، و پیامدهای طولی مداخلات مراقبت معنوی تمرکز کند.</span></span> <span style="font-family:Tahoma;"><span style="unicode-bidi:embed"><b>Background and Aim: </b>Spiritual care has emerged as a critical dimension of holistic health, particularly in societies with strong religious and cultural backgrounds. In Iran, the integration of spiritual care into the health system has received growing attention over the past two decades, yet the extent, quality, and practical application of such care require systematic analysis.</span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b>Methods:</b> <span lang="EN">This analytical review examined published studies on spiritual care within Iran&rsquo;s health system between 2004 and 2024. Electronic databases including PubMed, Scopus, SID, and Magiran were searched using keywords related to spiritual care, Iran, nursing, medicine, and healthcare. Both English and Persian articles were considered, and eligible studies were analyzed thematically</span>. </span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b>Results:</b> <span lang="EN">Thirty relevant studies were included, covering themes such as definitions and concepts of spiritual care; models and guidelines; effectiveness of spiritual care training; integration into hospital services; and institutional and cultural barriers. Evidence shows progress in conceptual development and educational interventions but highlights a lack of comprehensive policies, standardized training, and systematic evaluation frameworks</span>. </span><br> <b>Conclusion: </b><span lang="EN">Despite advancements, the institutionalization of spiritual care in Iran&rsquo;s health system remains partial. Policy-level support, interprofessional training, and integration into routine care are necessary for sustainable implementation. Future research should focus on national-level strategies, culturally adapted assessment tools, and longitudinal outcomes of spiritual care interventions</span>.</span> مراقبت معنوی, نظام سلامت, اخلاق پزشکی Spiritual Care, Health System, Medical Ethics 807 815 http://spiritual-health.ir/browse.php?a_code=A-10-451-1&slc_lang=fa&sid=1 Reza Rezaei رضا رضائی rezaeireza7410@yahoo.com 10031947532846002564 10031947532846002564 Yes Department of Medical-Surgical Nursing, Tabas Faculty of Nursing, Birjand University of Medical Sciences, Tabas, Iran بخش داخلی-جراحی، دانشکده پرستاری طبس، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، طبس، ایران Ayoub Ayar ایوب ایار n90.a.ayar@gmail.com 10031947532846002565 10031947532846002565 No Department of Psychiatric Nursing, Tabas Faculty of Nursing, Birjand University of Medical Sciences, Tabas, Iran بخش پرستاری روان‌پزشکی، دانشکده پرستاری طبس، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، طبس، ایران